Rynek pracy w Polsce w ostatnich miesiącach przeszedł zawirowania, które budziły lęk wśród pracodawców i pracowników. Wzmożone zwolnienia grupowe, wzrost kosztów pracy i niepewność gospodarcza powodowały niepokój. Najnowsze dane GUS wskazują jednak, że rynek pracownika znów może zdominować przestrzeń zawodową. Co więcej, pracodawcy już teraz sygnalizują potrzebę zatrudnienia znacznie większej liczby pracowników, niż początkowo przewidywali.
Rynek pracownika – czym tak właściwie jest?
Rynek pracownika to sytuacja na rynku pracy, w której pracownicy mają większą przewagę negocjacyjną. Oznacza to, że zapotrzebowanie na pracowników przewyższa dostępność wykwalifikowanej kadry.
W takim otoczeniu pracownicy mają większą siłę negocjacyjną, co pozwala im łatwiej zmieniać pracę, negocjować lepsze warunki zatrudnienia i realizować swoje zawodowe ambicje. Dla pracodawców rynek pracownika oznacza konieczność większych starań, by przyciągnąć i zatrzymać wykwalifikowanych kandydatów.
Zapowiadana fala zwolnień kontra dane
Jak podaje rp.pl, na początku 2024 roku ponad 100 firm zapowiadało masowe zwolnienia, które miały objąć blisko 130 tys. osób. Przewidywania te wzbudzały obawy, że nadciąga fala bezrobocia, a koniunktura na rynku pracy ulegnie pogorszeniu.
Jednakże z badań Głównego Urzędu Statystycznego wyłania nam się nieco inny – mniej drastyczny – obraz. Mimo zapowiedzianych redukcji etatów z przeprowadzonego w I kwartale 2024 roku badania GUS wynika, że pracodawcy planują zatrudnić aż 525,5 tys. nowych pracowników do końca roku.
Groźna na pierwszy rzut oka fala zwolnień i lęki na temat psucia koniunktury nie mają poparcia w danych. W rzeczywistości, jak podają eksperci, wiele osób, które straciły pracę, nie powinno mieć trudności ze znalezieniem nowego zatrudnienia.
– Rynek pracownika powraca, co jest odczuwalne w zwiększonej konkurencji o talenty – komentuje Szymon Chruściel, Project Manager SMOOTHH®. – Firmy inwestują w employer branding i oferują dodatkowe benefity, aby przyciągnąć najlepszych kandydatów i budować atrakcyjną markę pracodawcy.
Z danych wynika, że większość firm, które pierwotnie planowały redukcje, unika zwolnień, a te, które musiały się na nie zdecydować, to głównie przedsiębiorstwa, w których koszty pracy przewyższały opłacalność biznesu.
Przewaga zatrudnień nad zwolnieniami – oznaki ożywienia?
W opinii ekspertów firmy zdają sobie sprawę, że brak rąk do pracy staje się poważnym problemem, który będzie się tylko pogłębiać ze względu na zmiany demograficzne. Dlatego przedsiębiorstwa podejmują działania mające na celu nie tylko utrzymanie pracowników, ale również zwiększenie zatrudnienia w najbliższych miesiącach.
Pojawiają się też głosy, że przewaga planowanych zatrudnień nad zwolnieniami może świadczyć o przygotowaniach firm do ożywienia gospodarczego, które spodziewane jest na przełomie lat 2024 i 2025.
Ważnym czynnikiem, który ma wesprzeć wzrost gospodarczy, jest także wzrastająca krajowa konsumpcja oraz fundusze unijne, które w najbliższym czasie popłyną szerokim strumieniem do Polski. Równocześnie cykliczne ożywienie w Europie Zachodniej może znacząco zwiększyć popyt na usługi i produkty z Polski.
Zmiany demograficzne i ich wpływ na rynek pracy
Należy pamiętać, że rynek pracy w Polsce nie jest w pełni stabilny. Jednym z głównych wyzwań, z jakim borykają się pracodawcy, są zmiany demograficzne. Starzejące się społeczeństwo i malejąca liczba osób w wieku produkcyjnym sprawiają, że coraz trudniej jest znaleźć wykwalifikowanych pracowników. To z kolei stawia pracowników w uprzywilejowanej pozycji, co wzmacnia ich siłę negocjacyjną.
Coraz częściej firmy inwestują w szkolenia i programy rozwoju pracowników, starając się zatrzymać wartościowe kadry na dłużej. Ponadto rosnąca potrzeba elastyczności zatrudnienia sprawia, że pracodawcy coraz chętniej sięgają po rozwiązania, takie jak praca zdalna czy elastyczne godziny pracy.
– Angażowanie się w działania na rzecz społeczności lokalnej, projekty charytatywne czy inicjatywy proekologiczne budują pozytywny wizerunek firmy jako odpowiedzialnego pracodawcy – podkreśla Szymon Chruściel. – Aktywne promowanie kultury organizacyjnej i sukcesów pracowników na platformach, takich jak LinkedIn, Facebook czy Instagram, również zwiększa rozpoznawalność marki pracodawcy.
Przyszłość rynku pracy
Chociaż niepewność gospodarcza towarzyszyła nam przez większą część roku, perspektywy na najbliższe miesiące wydają się bardziej optymistyczne. Wzmożone zatrudnienia, które mają miejsce w drugiej połowie 2024 roku, mogą być sygnałem zbliżającego się ożywienia gospodarczego, co z kolei przyniesie kolejne możliwości zawodowe.
Rynek pracownika powoli wraca do łask, a firmy zaczynają dostrzegać wartość długoterminowej inwestycji w kapitał ludzki.
– Zapewnienie profesjonalnego procesu rekrutacyjnego, m.in. poprzez sprawną komunikację na każdym etapie, pozostawia dobre wrażenie nawet u kandydatów, którzy nie zostali zatrudnieni – podkreśla nasz ekspert. – Nie wystarczy już oferować konkurencyjnie wynagrodzenie. Kandydaci zwracają uwagę na kulturę organizacyjną, możliwości rozwoju oraz równowagę między życiem zawodowym a prywatnym. Pracodawcy, którzy inwestują w te obszary, mają zdecydowanie większe szanse przyciągnąć i zatrzymać najlepsze talenty na rynku.